هر گونه  نقل مطالب آزاد است                                                                      

 

 

 

 

 

>>> 

نسبت ديانت حقيقي اسلام با فلسفه و علم

مصاحبه ای منتشر نشده از استاد  سید احمد فردید

<<< 

>>> 

متن مصاحبه احمد فردید با علیرضا میبدی 1355

<<< 

>>> 

متن برنامه دهم از سلسله سخنرانی های تلویزیونی  بحران غربزدگی  1364

<<< 

>>> 

عناوين سخنرانی های استاد فردید 1358-1361

<<< 

>>> 

دقایقی از سخنرانی استاد فردید (فایل صوتی)

1358

<<< 

 

 

آثار

             معمولا عنوان می‌شود دكتر فرديد آثار چنداني ندارد، در حالي كه علاوه بر آثار فرديد سابق (قبل از طرح غربزدگي و گشت فكری) كه " اگر جمع كنند بيش از هزار صفحه مي‌شود " ، فرديد لاحق با ايراد سخنرانيها و شركت در گفتگوها و مصاحبه‌ها آثار فراوانی از خود بجای گذاشته است كه اين آثار بطور پراكنده در اختيار اشخاص و يا مؤسسات است. با کوششهای بعمل آمده طی چند سال اخیر(عمدتا پس از چاپ و انتشار دیدار فرهی و فتوحات آخرالزمان) اکنون مجموعه قابل توجهی از آثار مکتوب و مکتوب شده استاد گرد آوری شده که میتواند در اختیار علاقمندان قرار داده شود که البته در مقابل آنچه که مکتوب ومنتشر نشده همچنان ناچیز است. این آثار منتشر شده و دردسترس عموم اکنون شامل موارد زیر است:

تالیف 18 مورد

ترجمه 19 مورد

تقریر 11 مورد

مصاحبه 4 مورد

سخنرانی مکتوب شده 31 مورد

میزگرد و مناظره مکتوب شده 3 مورد

گردآوری گزیده مطالب 4 مورد

برآورد میشود مجموعه فعلی به حدود هزار صفحه برسد. علاوه بر موارد فوق 14 اثر از آثار دیگران که استاد در آنها دخالت موثر داشته است نیز شناسائی شده که در این فهرست آمده است.

 

الف – آنچه تاکنون  منتشر شده است

        1 – تالیف ( کتاب ، مقاله ، مطلب ، یادداشت ، نامه ، حاشیه نویسی)

        2 – ترجمه

        3 – تقریر

        4 – مصاحبه

        5 – سخنرانی

        6 – مناظره و میزگرد

        7-  گرد آوری گزیده مطالب

 

ب – آنچه تا کنون منتشر نشده است

        1 – تالیف ( کتاب ، مقاله ، مطلب ، یادداشت ، نامه ، حاشیه نویسی)

        2 – ترجمه

        3 – تقریر

        4 – مصاحبه

        5 – سخنرانی

        6 – مناظره و میزگرد

 

ج – آثار دیگران که زیر نظر فردید تدوین شده و یا در تدوین آن دخالت موثر داشته است

       1 – تالیف ( کتاب ، مقاله ، مطلب ، یادداشت ، نامه)

       2 – ترجمه

       3 - پایان نامه تحصیلی 

 

د – مواردی که توسط استاد یا دیگران مورد اشاره قرار گرفته ولی نام اثر و یا هرگونه اطلاع دیگری در دست نیست

 

 

الف – آنچه تاکنون منتشر شده است

الف – 1 – تالیف ( کتاب ، مقاله ، مطلب ، یادداشت ، نامه ، حاشیه نویسی)

1- "مقاله‌ای نوشتم که در آن اشاره ای به کانت شده بود"(استاد در مصاحبه با عليرضا ميبدی به چاپ اين مقاله در دهه 1310 در روزنامه شفق سرخ اشاره كرده است، اطلاع دیگری از این مقاله چاپ در دست نيست).

2 – مطلبی با عنوان "نیچه پس از مرگ" ، ماهنامه مهر سال پنجم مهر 1316 (با امضای ا - ف) ص 503 و 504

3 -  قسمت اول مقاله "هنری برگسن و فلسفه‌های برگسنی"، ماهنامه مهر، سال پنجم شماره 9 بهمن 1316، ص 885-895 (با امضای مهينی یزدی ، استاد فرديد در ابتداي اين مقاله 36 زير عنوان براي آن ذكر نموده است ولی عملا در دو شماره 1 و 2 مقاله به بيش از 8 زيرعنوان پرداخته نشده است).

4 - قسمت دوم مقاله "هنری برگسن، و فلسفه‌های برگسنی"، ماهنامه مهر، سال پنجم شماره 11 فروردین 1317 ، ص 1109- 1115 (با امضای مهینی یزدی ، . استاد در زیر نویسی در پایان شماره دوم مقاله نوشته است " چنانکه بعد خواهیم...." ولی در شماره های بعدی مجله مهر که از قضا در همان سال 1317 تعطیل شده است ادامه مقالات مشاهده نشد).

5 – مقاله "جان دیوئی آمریکائی، نظر اجمالی بآراء فلسفی و تربیتی او"، ماهنامه آموزش و پرورش، سال نهم شماره سوم، خرداد 1318، ص17 - 24 (با امضای مهینی یزدی)

6 – قسمت اول مقاله "ازكانت تا هيدگر"(عنوان فرعی از آلبرت كبير تا كانت) ، ماهنامه سخن، سال دوم، شماره سوم، اسفند 1323، ص 193-201 (دكتر فرديد در مقدمه اين مقاله اعلام نموده است كه اين يك رشته مقالات به معرفی جريانهای فلسفی آلمان پرداخته و با معرفی فلسفه ” وجود  وجدانی“ مارتين هيدگر به پايان خواهد رسيد اما فقط يك مقاله ديگر در اين زمينه منتشر شده و از تداوم مقالات اطلاعي در دست نيست)

7 - قسمت دوم مقاله "از كانت تا هيدگر" (عنوان فرعي : درآمد به فلسفه معنوي كانت) ،‌ ماهنامه سخن، سال دوم، شماره پنجم، ارديبهشت 1324، ص 370-376 ، (این مقاله در شماره بهارفصلنامه سوره سال 1377  تجدید چاپ شده است)

8 -  معرفی و نقد مختصر كتاب ” شناخت روشهای علوم يا فلسفه علمی“ (تأليف فليسين شاله، ترجمه يحيی مهدوی)، ماهنامه سخن، سال دوم، شماره سوم اسفند 1323، ص 226-227 (با امضای ا- ف)

9 - معرفي و نقد مختصر ” چند نشريه از انتشارات شركت بهشتی“( ترجمه رضا آذرخشی)، ماهنامه سخن، سال دوم، شماره پنجم، ارديبهشت 1324، ص 395-396 (با امضای ا- ف)

10 -  نگاهي به نمودشناسي معاصر، ماهنامه سخن، شماره پنجم، سال سوم، آبان 1325، ص 363-368(استاد در پایان این مقاله نوشته است "بشرحیکه از شماره آینده خواهیم دید......." ولی در شماره های آینده مجله سخن ادامه مقاله بچشم نمیخورد. صادق هدایت در نامه ای در آذر 1325 خطاب به شهید نورائی در مورد این مقاله نوشته است :"درشماره 5 سخن که تازه درآمده مقاله عجیبی راجع به نمود شناسی نوشته که خواندنی است"

11 -  سير فلسفه در قرن بيستم ، ماهنامه ايران امروز ، سال اول 1318، شماره 2و3 (استاد به چاپ مقاله ای در دهه 1320 در مصاحبه با كيهان فرهنگي با عنوان "سیر فلسفه در دوره جديد" اشاره نموده است)

12-  نامه به دکتر بقائی کرمانی ، این نامه که در سال 1330 نگاشته و ارسال شده است ، در کتاب " زندگینامه سیاسی دکتر مظفر بقائی" بچاپ رسیده است

13-   چند حاشيه در كتاب فلسفه عمومي پل فوليكه ترجمه يحيي مهدوي، از قبيل ذيل صفحات 136 و137 (با امضاي ا – ف ) و ذيل صفحات 49 و50 (در صفحه 414 این کتاب چنین آمده است : " ا . ف " مختصر احمد فردید است.مطالبی که در حاشیه میان دوابرو() یا دو قلاب[ ] قرار گرفته اضافاتی است بر اصل فرانسوی . چون مطلبی که در حاشیه امضای "ا - ف" دارد بین دو ابرو () آمده پس میتوان استنباط کرد مطالب داخل دو ابرو () در حاشیه ، نوشته مرحوم فردید و مطالب داخل دو قلاب [ ] نوشته مرحوم مهدوی باشد).

14- فهرست بعضی از لغات و اصطلاحات و معادل آنها به فارسی ، این فهرست درصفحات 393 تا 414  کتاب " فلسفه عمومی یا مابعدالطبیعه " تالیف پل فولکیه  ترجمه یحیی مهدوی  بچاپ رسیده است

15- همسخني با مارتين هيدگر، يادداشتي از استاد فرديد، روزنامه كيهان، 3/6/1359 و روزنامه اطلاعات 5/6/1359 ( اين يادداشت با حذف پاراگراف اول آن با عنوان ” طريقت رندي“ در سالنامه موقف، شماره اول، سال اول، 1382، ص 22-21 چاپ شده است)

16-   ” جلسه هاي درس و سخنراني استاد فرديد در تالار فرهنگ “ (يادداشت استاد فرديد) ، روزنامه كيهان، 1/11/1360

17- ” سخنرانيهاي استاد فرديد “ ( يادداشت استاد در مورد سخنرانيهاي ايشان در دانشكده ادبيات دانشگاه تهران)

18 - توضيحات درباره ” غرب زدگي جهاني و تزلزل مباني 2500 ساله آن در كل جهان پست مدرن كنوني “ ، روزنامه كيهان ، تاريخ يادداشت 31/2/1368

بالای صفحه

الف – 2 – ترجمه

1-  ترجمه کتاب "روحيات اجتماعات" اثر گوستاو لوبن، تهران، انتشارات اقبال (استاد در سخنان خود به اين ترجمه و چاپ آن اشاره كرده است ولي نسخه چاپ شده در دسترس نيست)

2 - ترجمه قسمتی از کتاب "فلسفه علمی تاریخ" اثر گوستاو لوبن که بنا به اظهار استاد در یکی از روزنامه ها با عنوان "عوامل تشکیل دهنده تاریخ" چاپ شده است . اطلاع دیگری در دست نیست(استاد این ترجمه ها را چنانکه خود گفته است با مقایسه ترجمه عربی مصری با متن فرانسوی انجام میداده است).

3 – ترجمه و اقتباس مقاله ای با عنوان "پرورش اخلاقی و اجتماعی کودکان" بر گرفته از "دفاتر بلژِیکی علوم تربیتی"که در ماهنامه آموزش و پرورش سال هشتم شماره 10 ، دی 1317، ص 22 - 30 بچاپ رسیده است(با امضای مهینی یزدی).

4 – ترجمه و اقتباس از مقاله ژ.ا.سرژ مندرج در "دفاتر بلژیکی علوم تربیتی که با عنوان "آزمایشگاه روحی و تربیتی" که در ماهنامه آموزش و پرورش سال هشتم شماره 11 و 12، بهمن و اسفند 1317، ص 60 - 66 بچاپ رسیده است (با امضای مهینی یزدی).

5 - تر جمه مطلبی که با عنوان "اتحادیه بین الملل پرورش نو" در در ماهنامه آموزش و پرورش سال نهم شماره اول، فروردین 1318، ص 28 بچاپ رسیده است

6 – ترجمه بخش اول کتاب "مسالک فلسفی" اثر آندره کرسن که با عنوان"مسائل فلسفه نظری" که در ماهنامه آموزش و پرورش سال نهم شماره اول، فروردین 1318، ص 19 - 27 بچاپ رسیده است(با امضای مهینی یزدی).

7 – ترجمه مقاله ای با عنوان "قوانین مهم رفتار" بقلم اد. کلاپارد سویسی که در ماهنامه آموزش و پرورش سال نهم شماره دوم، اردیبهشت 1318 ص 25 – 29 بچاپ رسیده است (با امضای مهینی یزدی).

8 – ترجمه مطلبی باعنوان "کودکان چپ"به نقل از روزنامه "پتی جورنال چاپ پاریس فوریه 1939 که در ماهنامه آموزش و پرورش سال نهم شماره چهارم، تیر 1318، ص 36 و 37 بچاپ رسیده است.

9 – ترجمه و اقتباسی مطالبی از کتاب "پرورش نو" تالیف آلبر تم که با عنوان"علم النفس معاصر و پرورش" در ماهنامه آموزش و پرورش سال نهم شماره چهارم، تیر 1318، ص 15 – 20 بچاپ رسیده است.(در بالای عنوان این مطلب عبارت"ترجمه و اقتباس آقای مهینی یزدی" نوشته شده اما در ذیل مقاله پس از ذکر منبع عبارت "با تصرف احمد فردید" قید گردیده است)

10 - ترجمه و اقتباسی مطالبی از کتاب "پرورش نو" تالیف آلبر تم که با عنوان"معلم خوب" در ماهنامه آموزش و پرورش سال نهم شماره پنجم، مرداد 1318، ص 22 – 24 بچاپ رسیده است.(با امضای احمد فردید)

11 - ترجمه و اقتباسی مطالبی از کتاب "پرورش نو" تالیف آلبر تم که باعنوان"طرح دالتون و روش ونیتکا" در ماهنامه آموزش و پرورش سال نهم شماره ششم، شهریور 1318، ص 27 – 31 بچاپ رسیده است.

12 – ترجمه مطلبی با عنوان "آموزشگاه آزاد" نوشته آدلف فریر به نقل از روزنامه "کوپراسیون بال" که در ماهنامه آموزش و پرورش سال نهم شماره 7و8، مهر و آبان 1318، ص 63 بچاپ رسیده است.

13 - ترجمه و اقتباسی مطلبی از کتاب "انرژی روحانی" تالیف هانری برگسن که با عنوان"شادی و خلاقیت" در ماهنامه آموزش و پرورش سال دهم شماره 2، اردیبهشت 1319، ص 31 و 32 بچاپ رسیده است(با امضای ا . ف).

14 – ترجمه ای که با عنوان "چند نمونه از درمانهای روحی" در ماهنامه آموزش و پرورش سال دهم شماره سوم،خرداد 1319، ص 45 – 56 بچاپ رسیده است.

15 – ترجمه مطلبی با عنوان "چرا کودکان دروغ میگویند" به نقل از مجله "روانشناسی" شماره آوریل 1938 که در ماهنامه آموزش وپرورش سال دهم شماره چهارم، تیر 1319 ص 39 – 48 بچاپ رسیده است.(نام مترجم این مطلب درج نشده بود و تا کنون به شماره اسفند سال 1319 که فهرستی از کلیه مقالات یکساله مجله و نام نویسنده و مترجم را درج میکند دسترسی پیدا نشده است اما با توجه ترجمه ردیف بالا بنظر میرسد این ترجمه نیز از فردید باشد)

16 - ترجمه "روابط حكمت اشراق و فلسفه ايران باستان : محرك‌های زردشتی در فلسفه اشراق" اثر هانری کربن که توسط انجمن ايرانشناسي بعنوان  نشريه شماره 3 در سال 1325 بچاپ رسیده و در سال 1382 توسط موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران تجدید چاپ شده است . (احمد فرديد در زيرنويس صفحه 51 توضيح داده است كه : ترجمه نگارنده اين سطور در اينجا تمام مي‌شود و نظر به عجله اي كه آقاي هانري كربن در طبع و نشر اين رساله داشتند ترجمه فصل سوم را به آقاي عبدالحميد گلشن محول فرمودند)

هانری کربن در مصاحبه ای که در شماره اسفند 1355 ماهنامه بنیاد بجاپ رسیده است ماجرائی را به این ترتیب نقل میکند که "وقتی قرار شد رساله "محرک های زردشتی در فلسفه سهروردی" ترجمه شود و مترجم نتوانست آنرا تمام و کمال بزبان فارسی برگرداند ، معین خیلی عصبانی شد. یادم هست توی درشکه نشسته بودیم که یکباره معین مترجم رساله را توی یکی از خیابانهای تهران که حالا یادم نیست کدام خیابان ، دید . از درشکه بیرون پرید و همانجا از مترجم گله و شکایت کرد که چرا کار را نیمه تمام باقی گذاشته است".

داریوش شایگان در میزگردی که با عنوان "متفکران اهل معنا" (کتاب ماه ادبیات و فلسفه، آذر 1382)میگوید "این رساله را فردید و عبدالحمید گلشن ترجمه کرده اند که البته اگر ترجمه اش را بخوانید چیزی دستگیرتان نمیشود.آنهم داستانی دارد چون فردید ترجمه را مدام به تعویق می انداخت و امروز و فردا میکرد. بعد یک روز که معین و کربن سوار درشکه بودند و از خیابان فردوسی عبور میکردند که فردید را می بیند که سوار درشکه دیگری است میخواهد با او صحبت کند که او فرار میکند".

اما برخی میگویند یک جدال لفظی بین آنان درگرفته که منجر به ناتمام رها کردن ترجمه توسط فردیدشده است. بعلاوه برخی دوستداران استاد فردید میگویند مطالب نسبتا سطحی کربن در ترجمه استاد به متن فلسفی-حکمی درخور توجهی تبدیل شده است.

17 - هيدگر، مارتين ، ‌خطر و نجات، ‌ترجمه احمد فرديد، سالنامه موقف ، سال اول، شماره اول، شهريور 1382، ص 40-41 (اين مطلب ترجمه‌اي از صفحه پاياني كتاب Holtswege    و عنوان آن انتخابي سالنامه موقف است)

18 -   نيچه، فردريك ويلهم، مرد شوريده سر، ترجمه احمد فرديد، سالنامه موقف، شماره اول، سال اول، شهريور 1382، ص 11-12

19 - فوليكه، پل، مقدمه فلسفه عمومي يا مابعدالطبيعه ، ترجمه احمد فرديد، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1347، ص 1- 44 (دكتر يحيي مهدوي مترجم كتاب فلسفه عمومي يا مابعدالطبيعه در پيشگفتار اين كتاب ضمن تشكر از دكتر فرديد براي تصحيح ترجمه اين كتاب اعلام نموده ايشان بعضي از قسمتها منجمله مقدمه را ثانيا تحرير نموده‌اند)

 

بالای صفحه

الف – 3 – تقریر

1 - انديشه‌هاي هدايت، تهران، انتشارات فرزين، بهمن 1349، ص 385- 399 (اين تقرير در كتاب صادق هدايت كه به كوشش محمود كتيرائي تدوين شده چاپ شده است ، ظاهرا بين دكتر فرديد و محمود كتيرائي درتنظيم متن تقرير اختلاف‌نظر وجود داشته است ، اين مصاحبه در كتاب ”صادق هدايت در بوته نقد ونظر “ و در كتاب ” كتاب ياد صادق هدايت “ (علي دهباشي ، نشر ثالث ، 1380 ) تجديد چاپ شده است )

2 - پاسخ به چند پرسش در باب فرهنگ شرق، ماهنامه فرهنگ و زندگي، شماره 7 ، دي 1350، ص 34-39 ،‌ اين تقرير در ماهنامه سوره سال 1374 تجديد چاپ شده است (آقاي دكتر داوري اين تقرير را تحرير نموده است)

3 -  سقوط هدايت در چال هرز ادبيات فرانسه، روزنامه اطلاعات، شماره 14337، اسفند1352 ، (تجديد چاپ در سالنامه موقف، سال دوم، شماره دوم، شهريور 1383، ص 102-106)

4 -   پاسخي كوتاه به پرسش” شعر در هزاره سوم“ ، روزنامه رستاخيز، شماره 466، 22 آبان 1355

5 - پاسخی کوتاه به پرسش " بهترین کتابی که خوانده اید ؟" ، ماهنامه بنیاد ، تیر 1357 ص 21

6 – دست از سر هیدگر بردارید ، ماهنامه بنیاد ، سال اول ، شماره 6 ، شهریور 1356 ، ص68

7 – اکنون زدگی فرهنگستان ، ماهنامه بنیاد ، سال اول ، شماره 4 ، تیرماه 1356 ، ص5

8 – " توضيح استاد فرديد" در مورد جلسات سخنراني ايشان در دانشكده ادبيات دانشگاه تهران ، روزنامه كيهان ، 30 دی 1358

9 - صورت و معنا در حكمت هنر، سالنامه موقف، سال اول ، شماره اول، شهريور 1382، ص 53-57 (اين تقرير را آقاي صفري تحرير نموده‌اند)

10 – تقریری در باره هیدگر ، چاپ شده در مقاله مهدی صادقی با عنوان " تفکر مارتین هیدگر و احمد فردید" ، نامه فلسفه ، سال چهارم ، شماره یازدهم ، پائیز 1380

11 -  درروزنامه کیهان مورخ پنج شنبه 13 مرداد 1362 متنی در صفحات 15 و 16 بچاپ رسید با عنوان " مشروطه در رابطه آن با دفع فاسد به افسد" که متعاقبا از توزیع لائی روزنامه که شامل این مقاله میشد جلوگیری و گفته میشود حتی آنچه توزیع شده بود از پیشخوان روزنامه فروشیها جمع آوری و تبدیل به خمیر کاغذ گردید. نام نویسنده مقاله در روزنامه درج نشده بود اما مشخص بود منشائی "فردیدی" دارد. پس از گذشت بیست و دو سال از این ماجرا آقای علی ابوالحسنی (منذر) که نسخه ای از روزنامه  توسط مرحوم فردید بدست ایشان رسیده بود، نسبت بچاپ آن با عنوانمشروطه، دفع فاسد به افسد" در ماهنامه زمانه شماره مرداد84 13 اقدام نمود . اين مقاله پس ازچاپ در ماهنامه زمانه در سايت خبرگزاري مهر گذاشته شده و در دو شماره روزنامه شرق مورخ 20/6/1384 با عنوان ” اصالت تاريخ يا دفع فاسد به افسد “ و مورخ 22/6/1384 با عنوان "آزادي جديد عين استبداد به راي است" تجديد چاپ شده است.

بدرستی مشخص نیست که مقاله تحریر یا تقریر استاد است و یا متنی است که برخی از افراد مورد وثوق زیر نظر ایشان تنظیم کرده اند و نهایتا توسط استاد بازنگری شده است. آقای ابوالحسنی در مقدمه این تقریر نوشته اند که مرحوم فردید در هنگام ارائه این مقاله به ایشان، توضیحاتی در حاشیه روزنامه نوشته اند که در متن چاپ شده این توضیحات آورده نشده است. لازم به یاد آوری است اغلاط چاپی در این متن هم بچشم میخورد. 

 

بالای صفحه

الف – 4 – مصاحبه

1 - مصاحبه با عليرضا ميبدي، روزنامه رستاخيز، شماره 439، 20 مهر 1355 و شماره 457 ،‌11 آبان 1355 (در شماره دوم اين مصاحبه قرار ادامه مصاحبه گذاشته مي‌شود ولي ظاهرا مصاحبه ادامه نيافته است، ضمنا استاد فرديد در شماره دوم مصاحبه به ميبدي در مورد دستكاري مطالب اعتراض داشته است)

2-   مصاحبه با مجله تماشا، مجله تماشا سال هشتم، شماره 356، 27 اسفند 1356

3 - مصاحبه با جلال میکانیکی با عنوان " نسبت دیانت حقیقی اسلام با فلسفه و علم" (در بالای همین صفحه قابل مشاهده است)

4 – در سال 1365 از طرف هفته نامه کیهان فرهنگی آقایان حاج سیدجوادی و رخ صفت مصاحبه ای با استاد فردید بعمل می آورند تا به روال معمول این هفته نامه بچاپ برسد  چرا که کیهان فرهنگی هر هفته مصاحبه ای را که با یکی از چهره های علمی و ادبی بچاپ میرسانید. اما این مصاحبه بدلایل اعلام نشده ای بچاپ نرسید تا اینکه بعد از بیست سال اکنون متن آن در سایت بنیاد فرديد قرار داده شده است.

بالای صفحه

 

الف – 5 –سخنرانی مکتوب شده

1- همسخني با طريقت فكري مارتين هيدگر، سالنامه موقف، شماره دوم، سال دوم، شهريور 1383، ص 49-59 (متن تحرير شده يك جلسه از يك رشته سخنراني تلويزيوني دكتر فرديد در اوائل دهه 50 با عنوان ” درآمدي به حكمت معنوي“، عنوان مقاله انتخابي سالنامه موقف است)

2 -  شاهد تو سد روي شاهد است، سالنامه موقف، شماره دوم، سال دوم، شهريور 1383 ص 96-101 (متن تحرير شده يك جلسه از يك رشته سخنراني تلويزيوني دكترفرديد در اوائل دهه 50 با عنوان درآمدي به حكمت معنوی، عنوان مقاله انتخابي سالنامه موقف است)

3 - متن تحرير شده يك جلسه از يك رشته سخنراني تلويزيوني دكترفرديد در اوائل دهه 50 با عنوان درآمدي به حكمت معنوي که در سالنامه موقف شماره 4 شهریور 1385  عنوان " مقدمه" به چاپ رسیده است

4 -  ما را به مستي افسانه كردند، سالنامه موقف، شماره دوم، سال دوم، شهريور 1383، ص 60-65  (متن تحرير شده قسمتي از يك جلسه سخنراني استاد در سال 1358 در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، عنوان مقاله انتخابي سالنامه موقف است)

5 - وحدت علوم، سالنامه موقف شماره دوم، سال دوم، شهريور 1383، ص 66-82 (متن تحرير شده يك جلسه سخنراني دكتر فرديد در سال 1360 ،عنوان مقاله انتخابي سالنامه موقف است)

6 - انسان‌شناسي حكمي، سالنامه موقف شماره دوم، سال دوم، شهريور 1383ص 83-89 (متن تحرير شده قسمتي از يك سخنراني دكتر فرديد در سال 1361، عنوان مقاله انتخابي موقف است).

7 - علم الاسماء تاريخي ،( متن يك درسگفتار پياده شده از يكي ازسخنرانيهاي دكترفرديد درسالهاي 58 ـ 61 كه درمجموعه اي باعنوان ” ديدار فرهي و فتوحات آخرالزمان“ توسط مؤسسه فرهنگي پژوهشي چاپ و نشر نظر، بكوشش محمد مددپوردرسال 1381 به چاپ رسيده است و داراي اشتباهاتي در تحرير بوده و حذف بعضي از قسمتها در آن محتمل است،‌عنوان ذكر شده براي سخنراني و عنوان بندي درسگفتار نيز از جمع‌آوري كننده است )، ص 17 ـ 25

8 - حقيقت تاريخ و مواقف ومواقيت تاريخي ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)ص 27 ـ 55

9 -   نظري در باب تاريخ ،(به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید) ، ص 57 ـ 62

10 -  انقلاب و ثوره ،(به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)،ص 63 ـ 80

11 - ” ديدار و ايده ، ايده آليسم و رئاليسم“ ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 81 ـ 118

12 -  ” نورحق ، نور طبيعي ، عقل لاهوتي وعقل ناسوتي“ (به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 119 ـ 130

13 -  ” طاغوت ، خداشناسي ، وقت فوق منطق “ ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید )، ص 131 ـ 152

14 - ” حقيقت ، انسان شناسي حكمي ، انسان مثلث القنه “ ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید) ، ص 153 ـ 177

15 - انسان و تعالي از تداني ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید )ص 179 ـ 205

16 - ” زبان و تفكر ـ تفكر آماده گر و تفكر وجود ، كيش و دين ، زبان و كلام الله “ ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید) ص 207 ـ 233

17 - اگزيستانس و اگزيستانسياليسم ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید ) ،ص 235 ـ 261

18 - ” هجرت ، مسكنت ، مرگ وطلب “ ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)ص 263 ـ 272 

19 -  روحانيت وهنر،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 273 ـ 300 

20 -  جبر و اختيار و اصل موجبيت ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 301 ـ 307

21 - ” درباره ذهنيت و عينيت : سوژه و ابژه “ ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 309 ـ 317

22 - مراتب عقل وخرد وديدار و پندار ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 319 ـ 325

23 -  پرسش دوباره از عقل غربي  ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید) ، ص 327 ـ 346

24 -  ” غربزدگي ، فقر ذاتي و سير حقي وخلقي طاغوتي “ ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 347 ـ 361

25 - نقدي از غربزدگي فلسفي اومانيسم ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 363 ـ 365

26 - درباره زندقه ومتافيزيك و اخلاق  ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 367 ـ 382

27 -  در زمينه جامعه شناسي و روانشناسي غربي و عرفان و كيفيت زندگي برگسوني ،( به توضیحات سخنرانی ردیف 6 مراجعه فرمائید)، ص 383 ـ 410

28  – غرب و غربزدگی در آخرالزمان کنونی ، سایت بنیاد فردید ، 1385 (متن اولین قسمت یک سلسله سخنرانی تلویزیونی پخش نشده با عنوان "غربزدگی و بحران حوالت تاریخی جهانی آن در عصر حاضر" که در سال 1363 ضبط شده است)

29 - غرب و غربزدگی در آخرالزمان کنونی ، سایت بنیاد فردید ، 1385 (متن دومین قسمت یک سلسله سخنرانی تلویزیونی پخش نشده با عنوان "غربزدگی و بحران حوالت تاریخی جهانی آن در عصر حاضر" که در سال 1363 ضبط شده است)

30 - متن دهمین قسمت یک سلسله سخنرانی تلویزیونی پخش نشده با عنوان "غربزدگی و بحران حوالت تاریخی جهانی آن در عصر حاضر" که در سال 1363 ضبط شده است (در بالای همین صفحه قابل مشاهده است)

31 – بحران جریانهای فلسفی در عصر حاضر و تزلزل روشنفکری در ایران ، سایت بنیاد فرديد ، 1385(متن تحرير شده يك جلسه از يك رشته سخنراني تلويزيوني دكترفرديد در اوائل دهه 50 با عنوان درآمدي به حكمت معنوی، عنوان مقاله انتخابي بنیاد فردید است)

 

 

 بالای صفحه

الف – 6 – میزگرد و مناظره مکتوب شده

1-  ميزگرد تلويزيوني ” انسان شرقي، انسان غربي“ ، روزنامه رستاخيز، شماره های 766، 772 و 773 مورخ 22 ، 29 و 30 آبان 1356

2-  بحث آزاد در باره آزادي ، ‌روزنامه رستاخيز، شماره های 793 ، 97‌4 و 975 مورخ 3 ، 4 و 5 مرداد 1356، تجديد چاپ درسالنامه موقف شماره دوم،‌ سال دوم، شهريور 1383، ص 41-48

3-  بحثي كه با التهاب و هيجان زيادي دنبال شد (متن يك قسمت از ميز گرد تلويزيوني اين سو و آن سوي زمان با موضوع "فقر معنا" در سال 1357) ، ماهنامه سوره، دوره جديد ، شماره يازدهم، مهرماه 1383، ص 80-87 (عنوان مطلب از ماهنامه سوره است )

بالای صفحه

الف – 7 – گردآوری گزیده مطالب(منظور مقالات و نوشته هائی است که حاصل گردآوری مطالب استاد از منابع پراکنده توسط دیگران است)

1-  سوانح احوال، سالنامه موقف شماره دوم، سال دوم، شهريور 1383 ص 11-17 (اين متن حاصل گردآوري برخي از مطالبي است كه دكتر فرديد در باره زندگي و سلوك خود اظهار داشته است ، عنوان مقاله انتخابي سالنامه موقف است)

2 - نسبت متفكر با شاعر، سالنامه موقف، شماره دوم، سال دوم، شهريور 1381، ص 36-40 (اين متن حاصل گردآوي برخي از سخنان دكتر فرديد پيرامون حافظ و اشعار اوست، عنوان مقاله انتخابي سالنامه موقف است)

3-  گزيده گفتارها،‌ مجله تلاش، شماره 66 ، بهمن 1355، ص 32-33

4-   يادداشتهاي كوتاه درباره اصطلاحات و متفكران ،( متن يادداشت هاي محمد مددپوراز سخنرانيهاي سال 1365 دكتر فرديد كه درمجموعه اي باعنوان ” ديدار فرهي و فتوحات آخرالزمان“ توسط مؤسسه فرهنگي پژوهشي چاپ و نشر نظر، بكوشش محمد مددپوردرسال 1381 به چاپ رسيده است  ، ‌عنوان مطلب و عنوان بندي آن ازجمع‌آوري كننده است ، ص 411 ـ 446 )

5 – کتاب "آراء و عقايد سيد احمد فرديد (مفردات فرديدی)" ، یادداشتهای سيد موس ديباج از جلسات و محاورات استاد فرديد، نشر علم، تهران، 1386 ، 472 صفحه

بالای صفحه

 

ب- آنچه که تا کنون منتشر نشده است

ب- 1- تالیف ( کتاب ، مقاله ، مطلب ، یادداشت ، نامه ، حاشیه نویسی)

1- شش مقاله با عنوان ” يقينيات اخلاق“ كه در كلاس ششم متوسطه تأليف شده است.

2- مقاله ای با عنوان "قانون اخلاق یا یقینیات عاطفی و اجتماعی"(استاد در مصاحبه با علیرضا میبدی به نوشتن این مقاله در سال 1314 اشاره کرده است).

3-   مقاله‌اي با عنوان ” اضافه التفاتي و نمودشناسي معاصر“ ، ( استاد فرديد در نامه‌اي كه در سال 1330 از پاريس براي دكتر مظفر بقائي ارسال نموده به اين مقاله اشاره كرده است ) .

4-   مقاله‌اي با عنوان ” مساله وجود غيرخارجي ذهني و معرفت در فلسفه اسلام“ ، (استاد فرديد در نامه‌اي كه از پاريس براي دكتر مظفر بقائي ارسال نموده به اين  مقاله اشاره  كرده است) .

5-   اثري با عنوان " سير فلسفه در آلمان" (استاد فرديد در نامه‌اي كه از پاريس براي دكتر مظفر بقائي ارسال نموده به اين اثر اشاره كرده است).

6-    كتابي با عنوان ” گذشت از فلسفه تاريخ به علم‌الاسماء و علم الصور تاريخي “ (استاد در مصاحبه، با عليرضا ميبدي در سال 55 اعلام كرده در آينده منتشر خواهد كرد).

7-    كتابي با عنوان ” حكمت انسي و علم‌الاسماء تاريخي“ يا ” تفكرانسي و علم‌الاسماء تاريخي“ (استاد در مصاحبه‌اي در سال 65 اعلام كرده يادداشت‌ها را مرتب كرده و مشغول تدوين آن است).

8-    كتابي با عنوان ” سير حكمت و فلسفه د رغرب از كانت تا هيدگر“ (استاد در سال 55 در مصاحبه با عليرضا ميبدي اعلام كرده در آينده منتشر خواهد كرد. گفته شده است در اوائل دهه 50 كتابي با عنواني مشابه چاپ شده و آماده انتشار بوده ولي استاد از انتشار آن جلوگيري كرده و نسخه‌هاي چاپ شده را از بين برده است).

9 - ” فرهنگ اشتقاقي عربي و فرهنگ اشتقاقي فارسي“

احمد فردید در مصاحبه با کیهان فرهنگی سال 1365 میگوید :"عرض کردم فعلا مشغولم ، کاری که دارم میکنم که یک چیزی از خودم باقی بگذارم به عنوان تفصیل آنهم فشرده . دو چیز است – اینها جزء مطلب غربزدگی است – یکی عبارت از فرهنگی است که من توضیح خواهم کرد فرهنگ اشتقاقی ، از یک طرف عربیست و از یک طرف فارسی ، این بی سابقه است . یک کار علمیست ، دارم تکمیل میکنم ، من معتقدم این فرهنگ .. با چند نفر نمیشود ، می خواهم....نمی شود . باید خلاصه ای بدست خودم بنویسم . نمیرم یک خدمت بزرگی بکنم . مسئله جهانی است . مسئله مرید و مراد و مرشد و از این حرفها نیست ، ...این همه تئوریها هست . از نو خواندم ، کار من از نو خواندن مسائل بعد از غربزدگیست . زبان عربی را از نو خواندم و این زبان عربی را چنان از نو خواندم که مطلب در آخرالزمان تاریخ روشن میشود – برای خودم روشن شده است – و در عین حال مددی است و کمکی است به اصلا زبان عربی و ایمان بیشتری به کلام الله مجید پیدا کردن".

احمد فردید همچنین در مصاحبه با علیرضا میبدی سال 1355 چنین میگوید : "اگر به گذشته من رجوع کنید آثار مرا خواهید دید . سی سال است که فلسفه تاریخ را مطالعه می کنم و مینویسم . دهها سال است وقت خود را ، فکر خود را ، ذکر خود را، متوجه تالیف یک فرهنگ عربی – فارسی کرده ام ...چاپ این کتاب به خیلی از پرسشها پاسخ خواهد داد. لطفا بیائید به اطاق کار من تا به بینید فردید شفاهی فقط از طریق زبان و دهان ابراز عقیده نمی کند ، بلکه اوقات خود را مصروف نوشتن و تالیف هم میکند ، آنهم دست تنها . بی یار و یاور .

نوشتن و تالیف فرهنگ لغات عربی – فارسی با این حجم عجیب ، آنهم دست تنها و بدون برخورداری از یک همکاری گروهی ، مشکل است . اما همین جا بگویم که بهیچوجه حاضر نیستم کسی مرا در اینکار یاری دهد . اینکار مختص خود من است . مختص فردید . یک دخالت ولو کوچک میتواند حواس مرا دربدر و پریشان کند . این کشکی است که خودم باید بسابم".

افراد متعددی نیز به این فرهنگها اشاره کرده اند:

– "از چهل سال پیش به تحریر و تدوین دولغتنامه اتیمولوژیک پرداخته بود که این بنده خود بارها سواد و بیاض آنرا از نزدیک مطالعه کردم. این دو لغتنامه یکی مشتمل برریشه های اتیمولوژیک برهان قاطع و و دیگری مقایسه اشتقاقی الفاظ عربی و یونانی بود در مجلدات ضخیم به خط خوش و با قلم آبی و قرمز نگاشته یافته بود و کمتر کسی است که از زبان ایشان وصف این کار علمی را نشنیده باشد و عملا هنگام تدریس و سخنرانی نمونه های حیرت انگیز آنرا ندیده باشد. گهگاه از سنگینی کار و دست تنها بودن خود شکوه میکرد اما بخاطر وسواس علمی هیچکس را به دستیاری نمی پذیرفتند و چندین نوبت فرمودند که این کار پس از مرگ من منتشر خواهد شد"(محمدرضا جوزی ، مقدمه ترجمه "الوهیت و هیدگر"،1373)

            "ویراستار کتاب(داریوش آشوری، واژگان فلسفه و علوم اجتماعیشوریو)می توانست به استاد فرديد که علیرغم نداشتن اثر مکتوب معادلهای بسیاری را ابداع و به فرهنگ فلسفی ما افزوده است (و در فرهنگ دستنویس فردید موجود است) کتاب را غنای بیشتری بخشد" (فریده خالقی، ماهنامه بنیاد)

در فهرستی که پس از درگذشت استاد از مدارک و اسناد موجود در منزل ایشان تهیه شده چنین دفاتری به چشم میخورد در همین زمینه وصیت نامه ای از ایشان بدست آمده (و این تنها موردی است که آن مرحوم وصیت کرده است) که دکتر مایل را برای چاپ این اثر وصی قرار داده است، اما دکتر مایل خود چندی بعد فوت کرد (هر چند گفته میشود در زمان حیات نیز اعتذار مینموده است) و عباس معارف عهده دار این امر گردید که گویا بخشی از کار را آماده چاپ نموده بود ولی با درگذشت وی علیرغم اظهاراتی چند از سوی مسئولین بنیاد فردید این کار در محاق تعطیل افتاده است.

10 – "هم سخنی هیدگر و فردید "، استاد فردید طی سخنانی که متن آن در ماهنامه بنیاد در شهریور 1356 در شماره 6 سال اول چاپ شده اعلام کرده رساله ای با این عنوان در باب اندیشه و آثار هیدگر به پایان برده و برای چاپ در اختیار ماهنامه بنیاد قرار خواهد داد.

11- " معانی هیبت و سبحان الله در تصوف اسلامی" این عنوان سخنرانی استاد فردید در بیست و هفتمین کنگره خاورشناسان در آمریکا بوده است و احسان نراقی میگوید " با کمک چند تن از دوستان مترجم در دقایق پایانی گزارش فردید را آماده کردیم".

12-  نامه از پاریس به صادق هدایت ، فردید در تقریر" اندیشه های هدایت" از این نامه مفصل که در مورد "فرو افتادن سارتر در مغاک بیمناک نیست انگاری" بوده یاد کرده است.

13 – "خوب به خاطر دارم که روزی مرحوم فرديد با نگارش نامه ای به حضرت امام(ره)آقای سروش را به عنوان کسی که انقلاب را به تباهی و فساد خواهد کشاند معرفی کرده بود"(نقل از یک اظهار نظر ذیل گزارش"مصباح يزدی خواستار افزودن جهاد دیگری به فقه اسلام شد" در سایت انتخاب مورخ 15/11/1385)

14 – " درباره مذهب اصالت تاریخی " ، نسخه اصلی این متن که هنوز بچاپ نرسیده نزد آقای مهدی صادقی است.

15 – یاد داشت ها : "کسی بیاید و باندازه یک صندوق بزرگ یادداشتهائی را که بنده دارم ببیند" (احمد فردید، برنامه تلویزیونی اینسو و آنسوی زمان ، چاپ شده در ماهنامه سوره ، دوره جدید شماره یازدهم).

"در زمان حیاتشان به من میفرمودند بیش از هزار صفحه یادداشت دارم" (غلامحسین ابراهیمی دینانی ، آینه های فیلسوف).

"از یاد نمی برم که مدتی بعد از مرگشان دوستمان بمن گفت استاد وصیت کرده است هر چه دست نوشته دارد از بین ببرند.... و چنین شده است" (وبلاگ کافر خداپرست)

"از سوی دیگر عربی را بسیار خوب میدانست به طوری که به نقل از یکی از اساتیدم مرحوم فردید به ایشان گفته بود که به اندازه ارتفاع زمین تا سقف کاغذ دست نوشته و تحقیق در باب واژه یابی های عربی به فارسی و بالعکس دارم"(محمد میلانی ، فیلتر فردید ، وبلاگ عقل افسرده)

16 – حاشیه نویسی: " بعد از وفات ایشان به بنیاد فردید که رفته بودم حواشی ایشان را بر برخی از کنابها دیدم ، حواشی ایشان بسیار زیاد است" (غلامحسین ابراهیمی دینانی، آینه های فیلسوف)  

17 – "از مرحوم فرديد یادداشتی در مورد فتوت هست"(مختار علیزاده، خردنامه آبان 1386)

 بالای صفحه

ب- 2- ترجمه

1-    ترجمه " دوره فلسفه" اثر كوئيليه ، استاد فرديد در مصاحبه با عليرضا ميبدي در سال 1355 به ترجمه اين كتاب قبل از سفر به فرانسه اشاره كرده و يادآور شده بدنبال ” گشت فكري“ خود اين ترجمه را با مواردي از اين قبيل يكجا دور ريخته است.

2 -   ترجمه كتابي با عنوان ” تاريخ فلسفه “ ، استاد فرديد در مصاحبه با عليرضا ميبدي در سال 1355 به ترجمه اين كتاب قبل از سفر به فرانسه اشاره كرده و يادآور شده بدنبال ” گشت فكري“ خود اين ترجمه را با مواردي از اين قبيل يكجا دور ريخته است.

3 – در ذیل ترجمه ای از استاد فردید که با عنوان "مسائل فلسفه نظری در ماهنامه آموزش و پرورش شماره نخست سال 1318 بچاپ رسیده در صفحه 27 چنین آمده است :

"آندره کرسن استاد فلسفه کتابی بسیار سودمند بنام "مسالک فلسفی نوشته است که آقای مهینی یزدی آنرا از فرانسه بزبان فارسی ترجمه نموده و برای چاپ و انتشار آماده ساخته اند....."

اطلاعی از چاپ و انتشار این ترجمه در دست نیست. 

4 -  ترجمه و شرح كتابي از برگسن، به گفته استاد فرديد اين كتاب آماده چاپ بوده اما در آخرين لحظات جلوي چاپ آن را گرفته است (هويت‌انديشان و ميراث فكري احمد فرديد)

5-   ترجمه بخشي از مقدمه كتاب راههاي گيلي (Holzwege) مارتين هيدگر، استاد بخش‌هاي از اين ترجمه را در سخنرانيهاي خود خوانده است.

6-    ترجمه مصاحبه ژان بوفره با مارتين هيدگر با عنوان ” نامه‌اي در باب اومانيسم“ استاد در اوائل دهه پنجاه در سخنراني‌هاي تلويزيوني خود با عنوان ” درآمدي به حكمت معنوي“ به اين ترجمه اشاره كرده است.

7-    ترجمه رساله ” در سرآغاز اثر هنري“ اثر مارتين هيدگر، استاد در اوائل دهه پنجاه در سخنرانيهاي تلويزيوني خود با عنوان درآمدي به حكمت معنوي“ به اين ترجمه اشاره كرده است.

8-   ترجمه مصاحبه‌اي كه در فرانسه با هيدگر شده است. استاد در سخنرانيهاي تلويزيوني خود با عنوان ” درآمدي به حكمت معنوي“ به اين ترجمه اشاره كرده است.

9-   ترجمه رساله كوره راه (Feldweg) مارتين هيدگر،‌استاد در سخنرانيهاي تلويزيوني خود با عنوان ” درآمدي به حكمت معنوي“ به اين ترجمه اشاره كرده است.

10 - ترجمه مصاحبه هيدگر با سردبير مجله اشپيگل با عنوان ”  تنها خدائي ما را نجات تواند داد “ ( گفته ميشود اين ترجمه در مجله دانشكده علوم اجتماعي به چاپ رسيده ولي بعدا به اصرار دكتر فرديد صفحات مربوطه از مجله كنده شده است ! )

 

ب – 3 –تقریر

 

ب – 4 –مصاحبه

استاد فردید خود در مصاحبه با علیرضا میبدی در سال 1355 گفته است که اشخاص زیادی با وی مصاحبه کرده اند ولی بعد بهر طریق ممکن مانع چاپ مصاحبه شده است. اطلاع دیگری از این مصاحبه ها در دست نیست.

 

ب – 5 -  سخنرانی

 

ب - 6 – مناظره و میزگرد

 دكتر فرديد در قبل و بعد از پيروزي انقلاب درس گفتارها و سخنرانيهاي متعددي ايراد نموده و در ‌ميزگردها و مناظره‌هاي متعددي نيز شركت نموده است كه بخش عمده آن تا كنون مكتوب و منتشر نشده است. اطلاعات بدست آمده مربوط به اين موارد ذيل سرفصل كار و فعاليت (فردید در جلوت) آورده شده است.

 

 

ج ـــ  آثار دیگران که زیر نظر فردید تدوین شده و یا در تدوین آن دخالت موثر داشته است

ج – 1 - تالیف( کتاب ، مقاله ، مطلب ، یادداشت ، نامه)

1 ـ  جوزي ، محمدرضا ، رودرروي يك نويسنده فلسفي : دكتر رضا داوري ، ماهنامه بنياد ، سال اول ، شماره 9 ، آذر 1356 ، ص 56 ـ 62

2 ـ   م ـ بهروز ، جدائي كدام دين از سياست ، روزنامه كيهان

3 ـ   مستعان ، مهتاب ، كيركه گور متفكر عارف پيشه ، نشر روايت ، تهران ، 1374 ( اين كتاب رساله دكتري خانم دكتر مستعان است)

4 - میکانیکی ، جلال ، نامه ای به رئیس مجلس شورای اسلامی ( این نامه خطاب به هاشمی رفسنجانی نوشته شده و در یاد نامه ای با عنوان "جلال دریا بود" چاپ شده است) ، موسسه فرهنگی و هنری ضریح ، تهران ، آذر 1377 ص28 – 30

5 -  نراقي ، احسان ، علوم اجتماعي و سير تكويني آن ، تهران ، 1344

6 -  نراقي ، احسان ، آنچه خود داشت ، امير كبير ، 1355

بالای صفحه

 

ج – 2 – ترجمه

 فولكيه ، پل ، فلسفه عمومي يا مابعدالطبيعه ، ترجمه يحيي مهدوي ، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران ، چاپ اول 1347 ( آقاي دكتر مهدوي درصفحات الف وب باعنوان يادداشتي از مترجم اعلام نموده اند كه از ” آقاي دكتر فرديد درخواستم كه در آن نگاه كنند و با حك و اصلاح عبارات و درصورت لزوم ، تغيير و تبديل معادلهائي كه به فارسي در مقابل اصطلاحات فلسفي خارجي اختيار شده است مترجم را سپاسگزار و رهين منت خود سازند ، آقاي دكتر فرديد بيشتر ازآنچه اين بنده خواسته بود و انتظار داشت ، صرف وقت و همت فرمودند تا آنجا كه بعضي از قسمتهاي آنرا (من جمله از ص 1 تا44) ثانيا تحرير كردند )

2 ـ  ميلون ، تئودور ، پديدار شناسي و روان درماني ، ترجمه كرامت اله موللي ، دهخدا ، 1352

3 ـ  هدايت ، صادق ، ترجمه گزارش گمان شكن، 1323

4 ـ  هدايت ، صادق ، ترجمه زند وهومن يسن، 1322

 

ج – 3 - پایان نامه تحصیلی

1 –  مويدی ، محسن ، پایان نامه دوره دکتری در رشته فلسفه و حکمت اسلامی با عنوان : "تحقیق تطبیقی و مقایسه آراء فلسفی لایب نیتس و معتزله"، استاد راهنما دکتر احمد فردید ، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران ، 1347

2 - جهانگیری ، محسن  ، پایان نامه دوره دکتری  در رشته فلسفه با عنوان : " تطبيق وحدت وجود در تصوف محی الدين بن عربی و وحدت جوهر در فلسفه باروخ اسپينوزا " ، استاد راهنما دکتر احمد فردید ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ، 1352

3 – مستعان ، مهتاب ،  پایان نامه دوره دکتری در رشته  فلسفه با عنوان : "تجدید تصوف در تفکر کی يرکه گورد" ، استاد راهنما دکتر احمد فردید ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ، 1353

4 – نبهی ، عبدالرحیم ،  پایان نامه دوره دکتری  در رشته فلسفه با عنوان : "بیان فلسفه نیکلا مالبرانش و مقایسه آن با نظر اشاعره در زمینه علل محلی ، مذیل به ترجمه "معنی دیدار"از کتاب سوم جستجوی حقیقت تالیف مالبرانش" ، استاد راهنما دکتر احمد فردید ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ، 1354

 

 

 

بالای صفحه

 

د – آثاری که توسط استاد یا دیگران مورد اشاره قرار گرفته ولی نام اثر و یا هرگونه اطلاع دیگری در دست نیست

1 – "آقای احمد فردید مشغول تالیف و تدوین کتابی در زمینه تاریخ فلسفه هستند"، اخبار دانشگاه تهران، شماره349، اردیبهشت 1345

2 – "بنا بود مقاله هائی را که درباره یاسپرس و هوسرل نوشته بود برایم بخواند که ننوشته بود" ، سیمین دانشور، ساربان سرگردان ، ص 300

3 – "این دو لغتنامه یکی مشتمل برریشه های اتیمولوژیک برهان قاطع و و دیگری مقایسه اشتقاقی الفاظ عربی و یونانی بود" ، محمدرضا جوزی ، مقدمه ترجمه الوهیت و هیدگر

4 – " من اگر حالش را داشتم شاید بهتر بود مثلا از مرگ می نوشتم کاری که زمانی کردم و اساسی است" ، دیدار فرهی و فتوحات آخرالزمان ، ص 269

5 – " ای آقا من درباره مقولات نوشتم و گفتم که وجود خدا و زمان باقی متعالی از مقولاتند حالا ما بیائیم از کم به کیف برویم. وزارت کیف درست کرده بودند و این آمده بود در موسسه برنامه ریزی وزارت علوم و بعد آمدند سمیناری تشکیل دادند به معنی "کیفیت زندگی"....... اولین بار کیفی را مطرح کردم، بعد چه شد ؟ فورا مقالات را پس زدند" ، دیدارفرهی و فتوحات آخرالزمان ، ص 388

6 – " فردید فیلسوف بود ....خود من تنها شناختی که از او دارم یکی جزوه کوچکی بود که در دوران جوانی از هیدگر ترجمه کرده بود یکی هم حضور هفتگی اش در برنامه ای تلویزیونی که علیرضا میبدی تهیه میکرد" رضا قاسمی ، وبلاگ الواح شیشه ای،24/4/2002

7 – " یک شب (فردید) تلفن کرد .........گفت نه چیز خاصی نیست مقاله ای نوشته بودم و میخواستم برایت بخوانم" رضا داوری ، روزنامه همشهری ، شهریور 1383

8 – "از یاد نمیبرم که مدتی بعد از مرگشان دوستمان گفت استاد وصیت کرده هر چه دست نوشته دارد بسوزانند و از بین ببرند .....و چنین شده است" وبلاگ کافر خداپرست

9 – "صادق گوهرین چون مردی فروتن بود گفت به جز یک مقاله کوتاه از احمد فرديد و "دیوار" ترجمه صادق هدایت چیز دیگری از سارتر نخوانده است" محمدرضا فرزانه ، آشنائی با صادق هدایت

10 – "ویراستار کتاب(داریوش آشوری، واژگان فلسفه و علوم اجتماعیشوریو)می توانست به استاد فردید که علیرغم نداشتن اثر مکتوب معادلهای بسیاری را ابداع و به فرهنگ فلسفی ما افزوده است (و در فرهنگ دستنویس فردید موجود است) کتاب را غنای بیشتری بخشد" فریده خالقی، ماهنامه بنیاد، اردیبهشت 1356

11 – "البته مدتی در جلساتش(آل احمد در جلسات فرديد) شرکت میکرد، یادداشتهائی هم برمیداشت و این یادداشت ها را اتفاقا به من داد" عبدالعلی دستغیب، مجله سوره، مهر 1383

12 – "آنچنانکه دکتر داوری گفته اند نوشته های فردید در مورد علم الاسماء تاریخی بزودی با نظارت ایشان چاپ خواهد شد" مهدی صادقی، فقر فلسفه و فلسفه فقر، سایت انتخاب، 23/12/1384

13 – داریوش آشوری در مقاله "اسطوره فلسفه در میان ما" مینویسد: "(فردید) درآمدی بر ایدئولوژی حزب رستاخیز نوشته بود". اما مهدی صادقی در مقاله "فردید و روحانیت" مینویسد: " بعدا به فرديد گفته بودند كه در باره ديالكتيك مطلبي بنويسد و او قبول نكرده بود".

14 – "باز باید گفت که یکی دو مقاله هم در مجله ایران امروز (به مدیریت مطیع الدوله حجازی) در سالهای پیش از شهریور 1320 ازو به چاپ رسیده است"، ایرج افشار، نادره کاران، ص 823

15 – " من کتاب تکوین و کتاب تشریع و کتاب تکلیف را از نو خوانده ام و حاصل آن چهار هزار صفحه است که خدای اگر خواهد به اتمام رسانم"(سید موسی دیباج، آراء و عقاید سید احمد فردید (مفردات فردیدی)،)

 

بالای صفحه